Năm thứ hai
Trường vẫn thường xuyên gửi phiếu điểm về nhà. Con cũng thường xuyên kể chuyện học tập. Cuối năm, con về với kết quả O'Level tốt. Nghe con bảo là bài thi được chuyển về bên Anh chấm. Vậy là xong chương trình High school.
ACS của con năm nay vẫn là một trong các trường trung học hàng đầu của Singapore. Mấy đứa con gái thì học riêng ở trường nữ, tụi con hay đùa là học trường bà sơ vì kỉ luật rất nghiêm. Bọn con trai hồi mới sang cũng có một nhóm tách ra sang học bên RI. Vì vậy nên cũng ít gặp nhau.
Bây giờ, tiếng Anh là ngôn ngữ chính của con rồi. Nhớ hồi con học cấp 1, cô Thu ở trường cho mượn một quyển truyện tranh tiếng Anh. Con rất thích và hì hụi vẽ lại, còn mẹ cũng hì hụi lật tự điển dịch và đọc cho con nghe. Thư dì Tư gửi về bảo em Trí cũng rất thích vẽ và thỉnh thoảng vẫn có mấy bức tranh nguệch ngoạc kèm theo. Mẹ và con bàn nhau bao giờ con vẽ xong toàn bộ quyển truyện sẽ gửi sang cho em làm quà. Hình như là lâu thật lâu mới hoàn thành vì mẹ muốn chính con viết lại phần chữ câu chuyện ấy, mà con thì mới lớp 3 lớp 4 gì đó. Hồi đó, mẹ giỏi tiếng Anh hơn con nhiều! Mẹ vẫn bảo "Mẹ ước sao tới một lúc nào đó, con sẽ nói tiếng Anh làu làu suốt ngày. Mẹ sẽ vui biết bao nhiêu." Bây giờ, chuyện đó trở nên bình thường. Đôi khi, mẹ thấy ngỡ ngàng, lạ lùng sao!
Cuối năm thứ hai này, có một chuyện thú vị mà nhóm học trò Việt Nam tụi con khiến mọi người chú ý.
Hàng năm, kí túc xá ACS đều tổ chức International Night - đêm văn nghệ tạp kĩ do học sinh các nước biểu diễn. Hai lứa học sinh VN trước có vẻ hời hợt chuyện này nên Khang và các "chiến hữu" quyết tâm làm cho đáng, cho đã - trước tiên là tự hào dân tộc, nhưng quan trọng hơn là cố gắng làm cho thiệt vui. Thế là vở kịch Thánh Gióng ra đời.
Lần đầu tiên, 10 thằng con trai này có cơ hội "hợp tác thành công về mọi mặt" . Tiến Anh (sau vào Harvard học Toán) viết kịch bản, chủ yếu dựa trên truyền thuyết Thánh Gióng nhưng "cách tân" một chút, thêm chi tiết vui và tăng cường màn "đánh nhau" với quân Tàu mà cậu gọi là "bọn mọi rợ phương Bắc" (northern tribes) - không biết tụi học sinh Trung Quốc nghĩ gì nhỉ?
Con trai đảm nhiệm vai trò tổng đạo diễn, kiêm người dẫn chuyện, công việc chưa bao giờ làm, nhưng "thích lắm mẹ à"
Ông tổng đạo diễn than với mẹ là cũng có vài bạn ham chơi mà không chịu "ham làm". Nhưng cuối cùng thì màn biểu diễn thành công ngoài dự tính. Các vai diễn rất tốt, như vai Thánh Gióng của Anh Vũ (vừa tốt nghiệp đại học Middlebury và đang làm việc tại xứ sở sương mù) , thành công nhất có lẽ là vai tướng giặc bạo tàn với tài diễn không chuyên của Trường Huy (sau này học kĩ sư ở NUS - Đại học quốc gia Singapore). Có lẽ sự tháo vát và trí tưởng tượng phong phú đã làm việc chuẩn bị phục trang thành công một cách ngoạn mục, đặc sắc. Mẹ thích thú xem đi xem lại xấp ảnh con mang về, nhất là tấm ảnh chụp mẹ Thánh Gióng mà Chí thủ vai (không biết anh chàng thanh mảnh Hà Nội này bây giờ ở đâu?) và ảnh sứ giả già của Minh Việt (cũng sang Mỹ học Kinh tế ở Stanford).
Con còn hào hứng kể là điều kiện ánh sáng quá tốt của trường cộng với tài nghệ của Chánh Vũ (cậu vừa từ Sing về tổ chức đám cưới ở Vĩnh Long tuần rồi), cũng như hệ thống âm thanh được chọn lọc kĩ càng bởi con và Tiến Anh làm cho vở kịch trở nên hoàn hảo trong niềm hăng hái của cả đội. Tất cả các bạn nước khác mấy hôm rình trộm lúc tập dợt cũng tò mò chờ đợi không kém.
Mọi chuyện diễn ra trên sân khấu cứ càng lúc càng sôi nổi, vượt quá dự kiến của đạo diễn. Một sự cố xảy ra hoàn toàn không có trong kịch bản lại tạo nên hiệu quả bất ngờ: lúc Thánh Gióng Anh Vũ nhổ tre làm vũ khí, đánh mạnh quá làm tướng giặc Trường Huy té xuống sân khấu gãy kiếm và phải đầu hàng. Tiếng vỗ tay át cả tiếng nhạc kết thúc, hội trường nổ tung, các anh hai năm trước gật gù "chúng mày làm tốt đấy!" , các thầy cô cười sảng khoái, bạn bè các nước khác được một phen xem đấu kiếm đẹp mắt ... Nhưng phía hàng ghế đầu, một vài ánh mắt bất đồng của mấy cô giáo khó tính như muốn nói "Chà chà, gì mà đánh nhau kinh thế? Bạo lực thế?" Ôi, toàn bọn con trai cả mà, có vậy mới vui chứ! Kể với cả nhà mà con như vẫn còn hưng phấn lắm.
Singapore với mẹ trở nên gần gũi hơn. Những câu chuyện về đất nước xanh và sạch sẽ lạ lùng khiến mẹ nghĩ nhiều về một chuyến đi.
Năm thứ nhất
Đầu tháng 9-1998, mẹ đưa chị lên Thủ Đức, nhập học trường Ngân Hàng. Hai tuần sau, thăm chị về, xe dừng ở đầu ngõ vô nhà, ba cũng vừa từ cơ quan về tới đó, nói con trai đậu học bổng ASEAN đi Singapore 4 năm. Câu đầu tiên mẹ nói "Trời ơi, vậy là hai đứa đi hết sao?"
Cuối tháng 9, hai mẹ con đi Hà Nội lần nữa để khám sức khỏe và gặp phái đoàn của Bộ GD Singapore. Lần đầu tiên, người Bến Tre biết mùa Thu Hà Nội là thế nào.
Và cũng lần đầu tiên, từ hồi biết đi đến cửa công, mẹ bị mắng mỏ, đành hanh đến vậy khi đi làm passport cho con. Ấm ức lắm nhưng phải im cho qua việc. 4 ngày là một thời gian kỉ lục hồi ấy. Thôi cũng đáng cho sự nín nhịn vốn quá hiếm ở một người thẳng tính đến độ hay nóng nảy, cầm passport trong tay, mẹ nghĩ vậy.
Ngày 6-10-1998, con lên máy bay. Chiều phi trường mây mù, mưa lác đác. Con cao lêu nghêu, nhất bọn 6 đứa phía Nam bay từ Tân Sơn Nhất. Ra tới chân thang máy bay, mẹ còn nhìn thấy chiếc nón đỏ của con. Máy bay lên cao dần rồi khuất trong mây, mẹ thấy trong bụng sao sao. Cô 3 khóc, chị khóc, mấy bạn con khóc, gần như suốt trên đường về.
Hôm sau, dọn dẹp phòng con, ôm chiếc gối còn ấm hơi con, mẹ mới khóc, khóc ngon lành như chưa từng được khóc bao giờ. Ba đi vào, vỗ vỗ vai mẹ, không nói gì.
Tết, lần đầu tiên nhà mình vắng con. Gọi điện thoại cho hai chị em nói chuyện, có 10 phút mà hơn một trăm ngàn, con Babi nghe tiếng con, cứ ủng oẳng chồm lên máy, rồi khi nghe con kêu, nó ư ử mừng rỡ.
Thư từ qua lại mỗi lần phải hơn tháng. Con kể nhiều về cuộc sống mới, về chuyện học, chuyện bạn, chuyện thầy , chuyện hoạt động ngoại khóa...Ba mẹ yên tâm . Nhưng chuyện con có buồn, có hụt hẫng khi đột ngột lìa xa ngôi nhà và người thân thì con không hề mở lời. Từ nhỏ, con chưa hề xa mẹ một ngày. Mẹ biết và mẹ bảo "Đại bàng con, tung cánh lên!"
14 tháng con mới lại về. Mạnh mẽ, rắn rỏi, trưởng thành.
Câu chuyện học hành nơi đảo quốc Sư tử được con kể chi tiết hơn, nhiều hơn. Ba mẹ hài lòng vì đã để con đi. Nhớ hồi có tin báo đậu, cả nhà cũng chưa quyết định sao. Du học Singapore thời đó là chuyện hiếm hoi, nhất là ở tỉnh lẻ như Bến Tre mình, thông tin hầu như không có, chỉ biết dơn giản rằng Singapore có nền giáo dục thuộc loại nhất nhì châu Á, thế thôi … Ba mẹ để con toàn quyền. Cuối cùng, con quả quyết "Rồi, con đi du học"
Hồi đó, gọi là học bổng ASEAN, do Hội đồng bộ trưởng giáo dục các nước Asean lập ra và Singapore thực hiện. Năm con đi là năm thứ ba và có 21 học sinh cả nước được chọn trong kì thi tại Hà Nội tháng 7 hàng năm.
Trường con học là Anglo Chinese School Independent - ACS (I) , một trong những trường trung học tư nổi tiếng nhất của Singapore mà ông Hiệu trưởng là tiến sĩ từ Oxford về. Cùng với trường Raffle Institude - RI là hai trường nam top suốt mấy thập kỉ qua.
Và câu chuyện về những thành tích học tập, thể thao cùng các hoạt động khác của "Trường con" và "Tụi RI" bao giờ cũng là nội dung chủ yếu. Chuyện cô Jennifer dạy văn học hay tuyệt vời, chuyện thầy Simon Bogard người vùng Southampton nước Anh, người khi biết con là người Việt nam đã khoe rằng ông đã đến Việt nam nhiều lần , rằng biển Nha Trang đẹp lắm, chuyện ông Hiệu Trưởng Ong Teck Chin dữ tướng nhưng nhưng hết mình lo cho ngôi trường, chuyện lần đầu tiên con được xem viễn vọng kính, thấy mặt trăng sáng đẹp như một chiếc đĩa bạc lóng lánh, chuyện phòng thí nghiệm khiến con thích hơn môn Hóa học …
Năm học đầu tiên ở nước ngoài của con trai đã trôi qua với kết quả làm phấn chấn cả đại gia đình. Ông Nội mà còn sống sẽ vui lắm đây, ba nói vậy.
1926 - không có
1927 - không có
1928 - không có
...." Những người muôn năm cũ, hồn ở đâu bây giờ?"
1932, có hai cụ, tự lái xe mới hay! Mà lái một tay nhé. Bao nhiêu tiếng vỗ tay, reo hò vang lên suốt dọc đường.
Rồi 1933, 1934, 1937, 1941, mỗi năm càng gần về sau, càng có đông người hơn. Chúng tôi reo hò, vỗ tay ầm ĩ và phấn khích vô cùng.
Câu Cheers truyền thống vang lên từng chập từ đoàn diễu hành:
Hip! Hip! Hip!
Tiger! Tiger! Tiger!
Sis! Sis! Sis!
Boom Boom Boom Bah !
07! 07! 07!
Yeah!!!
Và chúng tôi, trên lề, sẽ đối đáp bằng cách thay vào số năm tốt nghiệp của họ khi họ đi ngang trước mặt.
Mà không chỉ cựu sinh viên, có những nhóm gia đình nữa. Có vẻ như bố mẹ con trai con gái và dâu rể rồi cháu ngoại nội đi thành đoàn , vẫy cờ hoa, bong bóng, thật là lạ lùng và vui vẻ biết bao. Cuộc sống họ như thế nào, thành công của họ ra sao tôi không biết, nhưng một điều luôn hiện diện trên gương mặt của những Princeton Tigers này là nụ cười không bao giờ tắt. Tôi bảo con trai "Vậy vài năm nữa, con lại dẫn mẹ về trường dịp này, và mình sẽ đi trong đoàn người dưới kia chứ con?" Nó gật gù.
Có mấy alumni dẫn cả chó theo, nhưng hóa trang bằng áo da cọp, ngộ lắm.
Mấy đứa trẻ nằm xe nôi cũng theo bố mẹ diễu hành.
Một chiếc xe hơi được chủ nhân lái từ Michigan đến, và khá nhiều xe từ các bang khác...
Năm nào có nhiều alumni cao tuổi, sẽ được ngồi trên những chiếc xe lớn, nhiều chỗ hơn, kiểu dáng cũng đặc biệt.
Có rất nhiều alumni mang trên tay những tấm bảng, trên đó có những câu ngộ nghĩnh " Ngày mai, tôi sẽ lên thiên đường, nhưng hôm nay, tôi về đây", vv...
Một alumni già vừa đi vừa làm trò tung hứng, alumni khác, ra trường năm 57 đi trên chiếc xe xiếc 1 bánh như những diễn viên xiếc điệu nghệ.
Cũng có mấy chiếc xe song mã, đôi ngựa lông chải óng mượt với cô xà ích đội nón rộng vành, chiếc roi vung vẩy như một cao bồi viễn Tây chính hiệu ...
Đoàn người dài dằng dặc vẫn diễu qua trong tiếng hò reo đón đợi, trong tiếng nhạc tiếng kèn của những ban nhạc các trường trong khu vực về góp vui, của Princeton Marching Band với Blair và Jayson, mà khi nãy vừa chào tôi xong là vội chạy đi. Khang bảo năm senior, con không giữ chiếc bass drum nữa mà giao cho bạn khác, còn nhiều việc cần phải làm ở năm cuối này.
Phải gần hai tiếng đồng hồ mới tới đoàn alumni 1982 chủ xị - gọi vậy vì theo thông lệ alumni cách 25 năm sẽ làm ban tổ chức cho kì liên hoan. "Vậy là hồi mẹ sinh con, mấy cựu sinh viên này cũng vừa làm lễ ra trường đấy." Thú vị thật. Làm sao mà tôi có thể nghĩ ra điều lạ lùng ngẫu nhiên này vào một ngày cuối tháng 5/82 nhỉ?
Chúng tôi men theo lề cỏ, đi ngược con đường. Đoàn người vẫn còn dài lắm. Những năm càng về sau, càng có đông alumni và họ trẻ dần. "Mẹ à, con chưa biết tới một trường đại học nào mà có không khí Reunions như Princeton đâu". Tôi mỉm cười và mơ đến một ngày nào đó, cả gia đình sẽ có mặt ở cuộc diễu hành như thế này trong tương lai.
Xa dần phía sau lưng, vẫn rộn ràng trống kèn, vẫn từng nhịp từng nhịp câu cheers:
Hip! Hip! Hip!
Tiger! Tiger! Tiger!
Sis! Sis! Sis!
Boom Boom Boom Bah !
07! 07! 07!
Yeah!!!
Trời vẫn xanh,
Nắng vẫn vàng,
Gió vẫn thổi lộng cờ bay,
Đoàn người cứ như trôi trên đường trong niềm hân hoan...
Và bao nhiêu người trong họ đang nghĩ đến lần sau lại trở về Princeton?
*3 lần post hồi đêm qua và 2 lần post vừa khi nãy đều biến mất. Có phải vì do chèn nhiều hình quá? Thôi thì, lần này chữ không vậy. Hình để làm slide show sau.
2. P - Rade
Hoạt động đình đám và được chờ đợi nhất vào ngày cuối của Lễ hội Reunions là cuộc diễu hành của các Princeton Tigers, gọi là P-Rade.
Từ 2g chiều, P- Rade bắt đầu. Đoàn diễu hành đi gần suốt dọc con đường Elm Drive, bắt đầu từ Nassau Hall cho đến tận 1915 Hall, rồi sẽ đổ ra Poe Field, chắc cũng phải gần hai cây số.
Con đường uốn lượn, râm mát bóng cây xanh cuối hè bỗng rực đỏ màu Pton với cơ man nào là người. Người đứng ngồi chen chúc nhau bên vệ cỏ hai bên, thôi thì đủ cả màu da, quốc tịch. Nhìn cảnh cờ xí lồng lộng phấp phới, người người cười nói mà nhớ tới câu Kiều "Dập dìu tài tử giai nhân, ngựa xe như nước, áo quần như nêm". Tất cả nghe đâu khoảng hai mươi ngàn người, đến từ rất nhiều năm học. Rồi mỗi năm cũng có thêm khoảng gần 200 sinh viên quốc tế mới bên cạnh khoảng hơn 800 sinh viên trên toàn nước Mỹ vào năm thứ nhất, và họ được gọi bằng một cái tên chung rất hay : Freshmen.
Tìm mãi, chúng tôi mới có một chỗ tạm ưng ý dưới gốc cây cổ thụ to tướng, bãi cỏ dưới chân êm mát, sạch tinh, gần cuối con đường Elm Drive, cũng là địa phận của Class of 2007 - nhóm sinh viên tốt nghiệp mùa hè 2007.
Khang dặn "Mọi người ở chỗ này nghe, đừng đi đâu mà con tìm không được" rồi chạy đi, thoắt lại chạy về, lôi theo hai ba bạn, giới thiệu với mẹ, này là Blair*, cô bạn thân trong Marching Band, này là Mark*, anh chàng có gương mặt giống Chúa Jesus đã làm người mẫu cho Khang chụp hình, này là anh chàng người Hong Kong tôi quên tên, này là Jayson* người Ấn Độ, sinh viên xuất sắc của khoa Vật lí, có lẽ là khoa khó nhất trường và cũng là khoa nổi tiếng nhất trường bởi vì có tới 4, 5 ông giáo sư đoạt giải Nobel đang giảng dạy, mấy bạn nữa, cô cậu nào cũng rạng ngời tươi tắn...rồi hí húi chụp hình, rồi lại kéo nhau đi. Tôi càng giận mình thêm biết bao nhiêu, đã có đến những 4 năm để chuẩn bị cho những ngày này thế mà tôi cũng chỉ có thể "Hi! Nice to meet you!" Mà cũng kì thiệt, nếu chúng nói chậm với tôi những câu, từ đơn giản thì tôi hiểu được, mà đến phiên tôi thì cứ ngắc ngứ, từ ngữ chạy trốn đâu mất tiêu. Tôi thèm được giòn giã nói cười với bọn chúng như Tâm, như Hoa. Nhưng thôi kệ, cười qua cười lại cũng vui rồi.
Rồi những gì chờ đợi cũng đến.
Dẫn đầu đoàn diễu hành là cái banner to tướng mang mỗi chữ OLD GUARD với 2 màu đen và đỏ cam đúng kiểu Princeton.
Năm nay, alumni già nhất về dự hội là duy nhất "cụ" sinh viên tốt nghiệp mùa hè năm ... 1925! Cụ không đi nổi rồi, cụ ngồi trên chiếc xe, giống như loại xe ta vẫn thấy chạy trên sân golf, nhưng trang hoàng rất vui mắt. Mọi người ồ lên thán phục và vỗ tay nồng nhiệt, ùa ra tận mép đường khi xe chạy chầm chậm ngang qua, tôi cũng thấy cay cay nơi sống mũi, miệng cười nhưng nước mắt lại rưng rưng. Con người ấy, tinh hoa của Princeton năm ấy, nay vẫn còn nguyên vẹn tình cảm với trường xưa? Cụ cười móm mém, vẫy chào chúng tôi. Nhẩm tính, 82 năm trôi qua từ khi cụ là một senior ngày tốt nghiệp, đã bao nhiêu lần cụ về lại nơi này? Đã bao nhiêu lần cụ đi trên con đường này? Và... sẽ còn bao nhiêu lần nữa, cụ có thể về đây? Nếu tính tròn 22 tuổi cụ tốt nghiệp, như cách tính thông thường của chúng ta, thì năm nay cụ đã 104 tuổi rồi.
*Y! nó bảo thế này:
